Ενα μακραίωνο έθιμο με τις ρίζες του στις διονυσιακές τελετές. Μια αυθεντική αναβίωση της πολύτιμης τοπικής παράδοσης, τις Απόκριες στη Νάουσα. Μπουλούκια γενίτσαρων (γαμπροί) και λιγοστές μπούλες (νύφες) περπατούν χορεύοντας· ακολουθούν κατά γράμμα την τελετουργία. Το κατεξοχήν δρώμενο της Νάουσας τελείται τις Απόκριες, μα δεν σατιρίζει.
Εχει αυστηρό πρωτόκολλο: η ενδυμασία (χαϊμαλιά και κέρινα προσωπεία για τους γενίτσαρους, λουλουδάτα φορέματα και κορδέλες στα μαλλιά για τις μπούλες) και το δρομολόγιο είναι προκαθορισμένα - κάνουν τον γύρο της πόλης, όπως ένας επιτάφιος τον γύρο της ενορίας -, κι ενώ τα σύνορά της έχουν επεκταθεί, δεν βγαίνουν έξω από αυτό.
Οι γενίτσαροι δεν ντύνονται - «γίνονται», λένε οι γνώστες. Το αμιγώς ανδροκρατούμενο έθιμο λίγο διαφέρει από μια τελετή μύησης: μόνο οι άγαμοι λαμβάνουν μέρος. Οι παλιοί ντύνουν τους νέους. Τους συμβουλεύουν πώς να φερθούν. Κάθε μαχαλάς έχει το δικό του τραγούδι. Ο επισκέπτης δεν συμμετέχει, παρά μόνον όταν βγαίνει ο πρόσωπος...
Η αυστηρή τήρηση των κανόνων παραπέμπει σε ιεροτελεστία, το καθιστά ένα από τα σημαντικότερα έθιμα της Ελλάδας. Για 4 μέρες τους παρακολουθείς να χορεύουν στη λεγόμενη «ζυγιά» (ζουρνάς και νταούλι, τα μόνα όργανα που τους συνοδεύουν), φορώντας τους «προσωπάδες» ή τον «πρόσωπο», το βασικότερο εξάρτημα της στολής που παραπέμπει στις διονυσιακές λατρείες και στα ανθεστήρια.
Μια δεύτερη εκδοχή τοποθετεί το έθιμο στον καιρό της τουρκοκρατίας, όταν οι Ναουσαίοι αντιστάθηκαν στην προσπάθεια των Τούρκων να κάνουν το παιδομάζωμα. Το εναρκτήριο λάκτισμα δίνεται το βράδυ της Τσικνοπέμπτης. Το δρώμενο ξεκινάει την πρώτη Κυριακή της Αποκριάς, επαναλαμβάνεται την επόμενη Κυριακή και την Κ. Δευτέρα, ενώ στο μεσοδιάστημα, παρεμβάλλεται πληθώρα θεατρικών παραστάσεων, γιορτών και πατινάδων. Για τους θεατές, μια αληθινή μυσταγωγία!
